Het jaarlijkse evenement van de cluster circlemade.brussels bracht opnieuw mensen samen die de circulaire economie in Brussel concreet vormgeven. Een avond vol onverbloemde feedback over uiteenlopende thema’s, zoals kwaliteit, governance, marketing, commercialisering en financiering. Een ander centraal thema dat tijdens de avond aan bod kwam, was de vraag hoe maatschappelijk betrokken projecten kunnen groeien zonder hun impact, samenhang of eigen karakter te verliezen.
De reeks getuigenissen
Uit de interventies van de verschillende aanwezige sprekers kwam één punt duidelijk naar voren: de circulaire transitie berust niet alleen op goede bedoelingen of technische innovaties. Ze vereist ook een solide verhaal, een stevige structuur en voortdurende strategische reflectie.
Vijf bedrijven kwamen eerst hun verhaal vertellen.
RotorDC
Bij RotorDC wees Margot Saulnier, commercieel directrice, erop dat hergebruikt materiaal niet vanzelf verkoopt. Er moet een verhaal achter zitten, het moet in een context worden geplaatst en gewaardeerd worden. Achter elk product schuilt ook een economische realiteit: bijna 40 % van de kosten bestaat uit menselijke arbeid — lokale, geregistreerde en begeleide werkgelegenheid. Hergebruik is dus niet alleen een commerciële kwestie, maar ook een kwestie van voorlichting en het creëren van betekenis.
Binnen deze commercialiseringsstrategie heeft het bedrijf kunnen profiteren van een door de cluster georganiseerde sessie. In het verlengde daarvan heeft de onderneming een instrument kunnen invoeren om haar verkoop op lange termijn op te volgen. Daardoor kon ze haar inspanningen beter richten en prioriteiten stellen.
Konligo
Bertrand Le Jeune, COO van Konligo, wees op een vaak onderschat feit: een goed product alleen is niet voldoende om schaalvergroting te realiseren. Logistiek, verpakking en het beheer van partnerschappen worden al snel doorslaggevende factoren voor het vermogen van een structuur om zich duurzaam te ontwikkelen.
Vanaf het begin streeft Konligo ernaar zijn maatschappelijke impact te maximaliseren en zijn bevoorrading met materialen uit Europa te handhaven. Dankzij het cluster heeft de onderneming kennis kunnen maken met Travco, een Brussels maatwerkbedrijf dat zal zorgen voor de lokale assemblage van haar afgewerkte producten.
Impact Furniture
Ook het thema zichtbaarheid nam een belangrijke plaats in tijdens de gesprekken. Alexis Wuestenberghs, Upcycling-manager bij IMPACT Furniture by Oxfam, benadrukte hoe belangrijk het is dat spelers in de tweedehandsmarkt een sterk imago opbouwen nog voordat ze gaan proberen te verkopen. Hoewel deze activiteit al 25 jaar bestaat, is de communicatiekant ervan pas vijf jaar geleden geprofessionaliseerd. De voorgestelde begeleiding op het gebied van digitale marketing die hub.brussels aanbood, kwam precies op het juiste moment. Visuele identiteit, digitale aanwezigheid, redactionele toon: de eerste indruk blijft doorslaggevend, en dat geldt ook voor de circulaire economie.
Cyclo
Marie Verkaeren, mededirectrice van de vzw CyCLO, vertelde ons op haar beurt over de uitdagingen rond de financiering van een vereniging waarvan 60 % van de inkomsten afkomstig is uit subsidies en 40 % uit verkoop. Op haar verzoek en om haar mogelijkheden te vergroten, werden op initiatief van de cluster verschillende verenigingen bijeengebracht. Ze konden van gedachten wisselen over hoe ze van plan zijn hun financieringsbronnen en inkomsten uit te breiden in het licht van de gewestelijke bezuinigingen; een inspirerende uitwisseling voor iedereen.
Van de uitdagingen op het gebied van financiering die tijdens het panel werden besproken, kwam de kwestie van de maatschappelijke impact naar voren als een cruciaal punt. Marie stelde met name een vraag aan de orde die van cruciaal belang is voor structuren in de sociale economie: welke waarde haalt de samenleving uit elke euro die in hun opdracht wordt geïnvesteerd? Even ter herinnering: impactmeting is tegenwoordig meer dan alleen maar een oefening in rapporteren, en is uitgegroeid tot een echte strategische hefboom.
BC Materials
Tot slot deelde Nicolas Coeckelberghs, directeur van BC Materials, zijn ervaringen op het gebied van coöperatieve governance. De activiteiten van deze onderneming omvatten een breed scala aan competenties waarvan de lonen moeilijk op elkaar af te stemmen zijn, met name omdat ze onder verschillende paritaire comités vallen. Het opzetten van een transparant systeem op dit vlak blijkt erg complex, maar is belangrijk om de teams betrokken te houden. Tijdens zijn inspanningen om een dergelijk systeem op te zetten, wendde Nicolas zich tot de cluster om inspiratie op te doen. Zo werd er een bijeenkomst georganiseerd met de Terre-groep, waarvan de participatieve werkwijze een aantal direct toepasbare tips & tricks opleverde.
Opschalen zonder daarbij de weg kwijt te raken
Als rode draad van de avond daagde Philippe Drouillon de deelnemers uit om na te denken over een centrale vraag: hoe zorg je ervoor dat een onderneming succesvol opschaalt zonder de essentie van het project uit het oog te verliezen?
Met andere woorden: hoe kunnen we circulaire schaalvergroting toepassen in plaats van klassieke schaalvergroting, dat wil zeggen het vergroten van de omvang van de activiteiten of de impact zonder de kosten per eenheid evenredig te verhogen, en tegelijkertijd de kwaliteit en de missie te behouden?
Nadat hij vijf valse waarheden had beargumenteerd, legde hij ons uit op welke vier manieren we de schaal kunnen vergroten om onze impact te vergroten, waarbij hij aangaf welke aandachtspunten kansen bieden en wat dit concreet inhoudt. Vervolgens schetste hij de mogelijke pistes. Al deze punten zullen worden behandeld in een gids die door de cluster wordt uitgegeven. Deze gids gaat vergezeld van tools, waaronder een maturiteitsdiagnose en een sturingstool.
Een echte teaser om mensen te stimuleren deel te nemen aan een meer diepgaande sessie later dit jaar.
Expo
De avond werd afgesloten rond de expo, die daarna het hele weekend van de Maker Faire te zien was.
Zo konden 19 ondernemingen die lid zijn van de cluster zich profileren tijdens deze beurs voor de productiesector, waar 3.000 bezoekers konden deelnemen aan praktische workshops, machines in actie konden zien en makers konden ontmoeten die hun creaties tentoonstelden.
Een mooie kans die het Fablabs-netwerk de leden van het circlemade-netwerk biedt !
