Op 10 juni namen 13 leden van het ‘circlemade’-cluster deel aan een eerste ontmoeting met overheidsinkopers, gezamenlijk georganiseerd met Leefmilieu Brussel. Een initiatief dat tot doel had het Brusselse aanbod van duurzame oplossingen en de vraag van de overheidsinstanties dichter bij elkaar te brengen. Een terugblik op deze eerste ervaring.
Een openbare aanbesteding met een groot potentieel
Overheidsopdrachten vormen een belangrijke economische hefboom : ze vertegenwoordigen ongeveer 15 % van het Belgische BBP, terwijl de Brusselse publieke sector in 2021 goed was voor 13,2 % van het BBP van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Een deel van deze koopkracht inzetten voor duurzame oplossingen biedt dan ook een reële kans om de lokale economie te ondersteunen, de circulaire economie te versnellen en de koolstofvoetafdruk te verkleinen.
Leefmilieu Brussel werkt al enkele jaren actief rond het thema duurzame overheidsopdrachten. Dit initiatief werd aanvankelijk gedragen door het GPCE (Gewestelijk Programma voor Circulaire Economie) en vervolgens versterkt in het kader van “Shifting Economy” door middel van diverse maatregelen.
Via zijn ‘duurzame overheidsopdrachten’-facilitator zet Leefmilieu Brussel talrijke acties op om de overheden te ondersteunen. Opleidingen en thematische workshops voor inkopers, getuigenissen van bedrijven, bezoeken ter plaatse en praktische hulpmiddelen — modelbestekken, concrete voorbeelden en selectiecriteria — maken deel uit van dit aanbod. Inkopers kunnen ook rekenen op begeleiding op maat en een gratis helpdesk voor alle vragen over het opnemen van duurzaamheidscriteria in hun bestekken.
Brussel Leefmilieu organiseert bovendien elk jaar een ‘Meet your Buyer’-evenement, gewijd aan een specifiek thema (Good Food, verantwoorde textiel, circulaire aankopen, …). Na eerlijke handel zal de editie van het tweede halfjaar van 2026 in het teken staan van duurzame evenementenbeheer.
Dankzij dit langlopende initiatief heeft Leefmilieu Brussel een omvangrijke database kunnen opbouwen van openbare instellingen in het Brussels Gewest; een netwerk dat van bijzondere waarde is om inkopers en bedrijven met elkaar in contact te brengen.
Een eerste bijeenkomst om vraag en aanbod dichter bij elkaar te brengen
Het idee om een proefbijeenkomst rond overheidsopdrachten te organiseren ontstond in juni 2025, tijdens een vergadering van de Advisory Board van de cluster, waarbij met name werd voortgebouwd op de ervaringen van Leefmilieu Brussel.
Op basis van het monitoringoverzicht en bestaande contacten werden vervolgens een twintigtal bedrijven uit het cluster geïdentificeerd. Begin 2026 werd hen gevraagd of ze interesse hadden om deel te nemen aan een bijeenkomst met openbare inkopers. De overgrote meerderheid toonde belangstelling.
Uiteindelijk werden er in 2026 twee evenementen georganiseerd: het eerste in maart, om meer duidelijkheid te scheppen over overheidsopdrachten, en het tweede in juni, voor de daadwerkelijke ontmoetingen.
Op 10 juni kwamen dertien bedrijven uit het cluster samen met achttien vertegenwoordigers van dertien openbare inkopers, afkomstig uit een breed scala aan organisaties : ziekenhuizen, federale agentschappen, regionale instellingen en Europese instellingen.
Na een reeks presentaties waarin elk bedrijf zich voorstelde, konden de deelnemers in een speciale ruimte op een meer informele manier verder van gedachten wisselen over producten, demonstraties en concrete oplossingen.
Hoewel het aantal inkopers gering bleek in vergelijking met het aantal aanwezige bedrijven, werd de bijeenkomst niettemin door beide partijen zeer gewaardeerd.
35 contacten en concrete vooruitzichten
Onder de bedrijven rapporteerden 8 respondenten een gemiddelde tevredenheidsscore van 83,75%, met resultaten variërend van 70% tot 100%. Slechts één bedrijf was van mening dat de sessie niet aan de verwachtingen voldeed.
In totaal legde elk bedrijf tussen de 3 en 7 contacten, wat neerkomt op 35 contacten voor alle bedrijven die op de evaluatie reageerden. Volgens deze bedrijven zou ongeveer 30% van deze contacten kunnen leiden tot een offerteaanvraag.
Een eerste ervaring die als voldoende succesvol werd beschouwd om door een van de deelnemers te worden bestempeld als een „super eerste ervaring”, wat leidde tot het advies om de deelname van inkopers bij toekomstige edities te vergroten.
Ook overheidsinkopers zijn overtuigd
De reacties van overheidsinstanties zijn eveneens positief. Zes respondenten deelden hun mening en toonden zich zeer tevreden over de bijeenkomst.
De opzet beviel hun bijzonder goed en de inhoud bleek relevant voor hun functie. Verschillende deelnemers waardeerden met name dat ze even hun kantoor konden verlaten om rechtstreeks kennis te maken met oplossingen die door Brusselse bedrijven zijn ontwikkeld.
Nog een interessant inzicht: de bijeenkomst lijkt een blijvende indruk achter te laten. Bij de evaluatie konden inkopers spontaan enkele van de bedrijven noemen die ze hadden ontmoet.
Ook de inkoopvooruitzichten zijn concreet. Sommige inkopers nemen nu al clausules op die hergebruik of duurzaamheid bevorderen, met name in de meubelsector. Anderen zijn van plan de verzamelde informatie te delen met interne afdelingen of willen de gelegde contacten benutten voor toekomstige aankopen.
We gaan door… en we verbeteren !
Vanuit het perspectief van de organisatoren is de uitkomst van deze eerste proef positief. Er zijn echter een paar punten die verbetering behoeven.
De grootste uitdaging is om het aantal deelnemende bedrijven en kopers beter in balans te brengen, om te voorkomen dat bedrijven naar het evenement zich verplaatsen om vervolgens maar weinig – of zelfs geen – kopers te ontmoeten.
Ook de kwaliteit van de pitches kan nog verder worden geharmoniseerd. Hoewel de tijdslimieten over het algemeen werden nageleefd, werden er aanzienlijke verschillen in de presentatie vastgesteld, ondanks het feit dat het organisatieteam de mogelijkheid bood om ze vooraf te testen.
Ten slotte lijkt het relatief beperkte aantal aanwezige kopers niet te wijzen op een gebrek aan interesse voor het initiatief, maar veeleer op een kwestie van beschikbaarheid. Het zeer gevarieerde aanbod van de cluster omvat bovendien soms zeer gespecialiseerde oplossingen, waardoor het leggen van contacten gerichter kan plaatsvinden.
Zien we elkaar in 2027 ?
Voortbouwend op deze eerste ervaring zal het initiatief naar verwachting in de tweede helft van 2027 worden herhaald. Deze planning moet met name zorgen voor een grotere beschikbaarheid bij overheidsinkopers, aangezien het aantal voor hen bestemde opleidingen zal afnemen.
Er is al een andere verbeteringsmogelijkheid geïdentificeerd: het opstellen van een thematische catalogus waarmee kopers oplossingen kunnen selecteren die voor hen interessant zijn en vervolgens een gericht afspraak kunnen aanvragen. Hiermee worden vruchteloze verplaatsingen vermeden en wordt de relevantie van de gesprekken gemaximaliseerd.
Wat de pitches en de opzet van de stands betreft : deze moeten behouden blijven om ervoor te zorgen dat de gepresenteerde oplossingen tastbare zichtbaarheid blijven genieten.
Een veelbelovende eerste editie dus – met contacten, zakelijke vooruitzichten en, bovenal, de wil om door te gaan.
We gaan door… en we blijven verbeteren !
