Innoviris heeft de financiering goedgekeurd van acht innovatieprojecten in de circulaire economie, uitgevoerd door Brusselse bedrijven en organisaties, in het kader van de projectoproep Circular Innovation: Re-Use & Recycle 2025 en via O&O – en FST-financiering, voor een totaalbedrag van € 1.156.693. De acht geselecteerde projecten, gekozen uit 24 inzendingen, tonen het dynamisme van Brusselse spelers die actief bijdragen aan hergebruik en recyclage, kernaspecten in de transitie naar een meer circulaire en veerkrachtige economie.
Circulaire economie als strategische hefboom voor het Gewest
Tegen de achtergrond van toenemende druk op natuurlijke hulpbronnen en grote volumes van stedelijk afval vormt innovatie binnen de circulaire economie een essentiële hefboom om de concurrentiekracht van Brusselse ondernemingen te versterken en tegelijkertijd hun milieu-impact te verminderen. Met steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest biedt Innoviris ondernemers de kans om de technische en economische haalbaarheid van innovatieve circulaire oplossingen te onderzoeken, voordat deze op grotere schaal worden uitgerold.
Deze publieke ondersteuning helpt om belangrijke onzekerheden weg te nemen die verbonden zijn aan de benutting van vaak complexe afvalstromen, en vormt een cruciale stap tussen het innovatieve idee en een economisch rendabele activiteit.
Concrete projecten die hergebruik en recyclage stimuleren
De acht geselecteerde projecten bestrijken een breed scala aan stedelijke en industriële afvalstromen en zetten in op innovatieve oplossingen met een sterke ecologische en economische impact, waaronder:
- Bouw- en metaalafval, via hergebruik, herbestemming en recyclage van materialen afkomstig van werven en stedelijke metaalstromen, zoals fietsframes, en met de ontwikkeling van innovatieve diensten voor sortering en circulaire logistiek op locatie.
- Textielafval, met focus op technisch en multimaterieel textiel, dankzij geavanceerde recyclageprocessen die technische barrières doorbreken en bijdragen aan de opbouw van lokale circulaire ketens.
- Plasticafval, waaronder geëxpandeerd polystyreen, door inzet van koolstofarme omzettingsprocessen die hoogwaardige secundaire grondstoffen produceren.
- Voedsel- en organisch afval, bestaande uit stedelijk en agrovoedingsgerelateerd bioafval, dat wordt omgezet in nieuwe materialen of koolstofarme grondstoffen voor toepassingen in onder andere de bouwsector.
Deze initiatieven dragen bij aan het terugdringen van restafval, de ontwikkeling van nieuwe lokale waardeketens en de versterking van de verankering van de circulaire economie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Circular Innovation, hoeksteen van de transitiestrategieën van het Gewest
De projectoproep Circular Innovation past perfect binnen de prioriteiten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, waaronder het Gewestelijk Programma voor Circulaire Economie (GPCE), de Shifting Economy-strategie en het Gewestelijk Innovatieplan, specifiek binnen het strategische domein “Optimaal gebruik van de hulpbronnen”.
Met dit programma bevestigt Innoviris zijn rol als motor voor experimentele projecten die economische, ecologische en maatschappelijke waarde creëren en zo bijdragen aan een concrete transitie naar duurzamere productie- en consumptiemodellen.
Welke projecten zijn opgenomen in de selectie van 2026?
- La Murisserie: Reframe the cycle
Het project van La Murisserie (Pépins Fraises vzw) richt zich op de herwaardering van stalen fietsframes die anders bij het schroot belanden (goed voor ongeveer 60% van de fietsen die via recyclagekanalen in Brussel worden ingezameld). Omdat hergebruik voor hun oorspronkelijke functie vaak moeilijk is, onderzoekt het project hoe deze frames, die sterk verschillen in vorm en kwaliteit, kunnen worden omgevormd tot gestandaardiseerde meubelstructuren zoals tafelpoten en zitframes. Daarbij wordt optimaal gebruikgemaakt van hun mechanische eigenschappen, geometrie en lichte gewicht. De belangrijkste innovatie ligt in de ontwikkeling van een nieuwe remanufacturingketen voor stalen fietsframes, een primeur in het BHG, die de milieu-impact van energie-intensieve staalrecyclage aanzienlijk vermindert. Het project zal een positieve impact hebben voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, omdat het een volledig lokale productie in korte keten bevordert en het Brusselse aanbod aan circulair meubilair verrijkt door 2 tot 3 kg staal per stuk te hergebruiken, wat op termijn zal neerkomen op meerdere tonnen staal per jaar.
- Shipit: ReloAD (Reverse logistics Afval Déchets)
Het ReloAD-project van Shipit wil bouwafval beter valoriseren door innovatieve logistieke oplossingen te ontwikkelen. Het onderzoekt de haalbaarheid van een omgekeerd logistiek systeem dat gescheiden afvalstromen rechtstreeks op grote bouwplaatsen inzamelt via slimme sorteerstations, terwijl lege vrachtwagens die bouwmaterialen leveren opnieuw worden benut. De kern van de innovatie is een grootschalig systeem voor omgekeerde logistiek dat fungeert als centraal aanspreekpunt en zorgt voor efficiëntere afvalsortering. De impact voor het BHG is duidelijk: een hoger laadpercentage voor vrachtwagens, een meetbare vermindering van CO2-uitstoot door minder lege ritten en een groter aandeel afval dat lokaal wordt gerecycleerd.
- Resortecs: DeLaminate
Het DeLaminate-project van Resortecs concentreert zich op het recycleren van gelamineerde textielafvalstromen (zowel productieafval als post-consumptieafval), die moeilijk te verwerken zijn vanwege hun complexe, multimateriële samenstelling. Het project onderzoekt hoe het gepatenteerde Smart Disassembly™-systeem van het bedrijf kan worden aangepast om een geautomatiseerd en “schaalbaar” delaminatieproces te ontwikkelen. Deze innovatieve, chemievrije en energiezuinige technologie maakt het mogelijk de verschillende lagen in gelamineerde stoffen te scheiden voor recyclage. De milieu-impact is aanzienlijk, omdat de technologie nieuwe perspectieven opent voor de valorisatie van gelamineerd textiel, de ecologische voetafdruk van de textielindustrie verlaagt en kansen biedt voor grootschalige markttoepassing.
- ECI: Productie van pellets uit gerecycleerd polystyreen
Het project van European Circular Industry richt zich op de herwaardering van geëxpandeerd polystyreenafval (EPS/PS) afkomstig uit stedelijke afvalstromen. Het onderzoekt de haalbaarheid van een transformatieproces door middel van koudkrimpen, waarbij gegeleerd PS wordt omgezet in pellets van gerecycleerd PS die competitief en geschikt zijn voor toepassingen in de niet-voedingsgerelateerde kunststofindustrie. De innovatie is opmerkelijk: het gaat om een koolstofarm proces zonder thermische smelting, dat de materiaaleigenschappen behoudt en lokaal kan worden toegepast – een concreet alternatief voor energie-intensieve technieken. De marktvooruitzichten zijn veelbelovend, met bewezen belangstelling van multinationale klanten zoals Ineos en Total. De impact op het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit de creatie van een lokale circulaire waardeketen voor kunststof, wat een vermindering van de broeikasgasuitstoot met 75% per ton gerecycleerd PS mogelijk maakt.
- Casablanco: Circul’Casa
Het project Circul’Casa van de vzw Casablanco richt zich op het beheer van bouw- en sloopafval (hout, steenachtig materiaal, metalen, isolatie enz.) van kleine en middelgrote werven. Het project wil de haalbaarheid testen van een gestructureerde dienst voor inzameling en zorgvuldig gescheiden sortering op de werf, gevolgd door centralisatie van deze materialen voor herverdeling naar lokale hergebruikketens. De vernieuwing ligt in de verandering van afvalbeheerpraktijken voor kmo’s in gebouwrenovatie, door opleiding in sortering en hergebruik te integreren in het traject van arbeiders. Hoewel circulaire oplossingen al worden ingevoerd bij grootschalige renovatiebedrijven, is dit nog niet het geval voor kleine en micro-ondernemingen, die het merendeel van de sector uitmaken. De impact voor het BHG bestaat uit een aanzienlijke vermindering van het volume restafval en een versterking van het Brusselse ecosysteem met kwalitatieve hergebruikmaterialen.
- Pyroloop: Bean to Build
Het project Bean to Build van Pyroloop wil gebruikt koffiedik, een overvloedig beschikbare afvalstroom in Brussel, herwaarderen. De haalbaarheidsstudie onderzoekt hoe dit koffiedik kan worden omgezet in gecertificeerde biokool via pyrolyse, zodat deze kan dienen als additief in de productie van cement met een lage koolstofvoetafdruk. Dit project vertegenwoordigt de nieuwste stand van de techniek, aangezien het het eerste commerciële betonproduct ontwikkelt dat specifiek gebruikmaakt van biokool afkomstig van koffiedik. De impact op het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is dubbel: het voorkomt dat deze bioafvalstromen op stortplaatsen belanden (en dus methaanuitstoot veroorzaken), en draagt bij aan de koolstofreductie in de bouwsector door in te spelen op een groeiende vraag.
- BC Materials: Slate (SLAb made of Timber and Earth)
Het SLATE-project van BC Materials onderzoekt de haalbaarheid van een geprefabriceerde structurele vloerplaat die uitgegraven aarde, hout en inert bouwafval combineert. Het doel is om traditionele vloeren van beton en staal te vervangen door een koolstofarme oplossing die tot 70% Brusselse secundaire grondstoffen bevat, zonder bakken of energie-intensieve verwerking. Het project test verschillende bouwtechnieken met aarde en hun interactie met hout om structurele sterkte, thermische inertie, akoestische prestaties en brandweerstand te garanderen. De belangrijkste innovatie ligt in de unieke combinatie van circulaire materialen binnen één horizontaal geprefabriceerd element. Het onderzoek richt zich ook op de prefabricatie, logistiek, installatie en omkeerbaarheid van de modules. SLATE streeft naar een vermindering van 90% van de CO₂-uitstoot in vergelijking met traditionele systemen. De impact voor het BHG omvat de valorisatie van lokale afvalstromen en de ontwikkeling van een circulaire bouwketen. Het project bewijst dat een circulaire en omkeerbare structurele vloer zowel technisch als economisch haalbaar is.
- Noosa: Advanced extrusion and processing of dope dyed recycled PLA filaments
Het project van NOOSA beoogt gerecycleerd PLA (rPLA), afkomstig van het chemische recyclageproces NOOCYCLE®, om te vormen tot hoogperformante textielfilamenten die in de massa zijn gekleurd. Het doel is filamenten te produceren met mechanische en esthetische eigenschappen die minstens gelijk zijn aan, of beter dan, die van nieuw PLA, terwijl het waterverbruik en de afvalproductie van traditionele verftechnieken drastisch worden verminderd. De voornaamste innovatie ligt in de extrusie van in de massa gekleurd rPLA dat geschikt is voor de textielmarkt, en in het aantonen van de compatibiliteit met industriële textureringstechnieken (DTY). Het project test het beheersen van de extrusie, de dispersie van pigmenten en de duurzaamheid van de filamenten en stoffen. Het valoriseert PLA-afvalstromen van vóór en na consumptie, afkomstig uit Brussel en daarbuiten, en bevordert zo de circulariteit en duurzaamheid van de textielketen. De impact voor het BHG omvat de vermindering van de ecologische voetafdruk van de textielproductie en de opbouw van nieuwe lokale waardeketens voor biogebaseerde en gerecycleerde materialen.
